Çift yönlü cereyan eden tepkimeler için geçerlidir. bazı tepkimelerde oluşan ürünler tekrar girenlere dönüşebilmektedir. Öyle bir an gelirki ileri tepkimenin hızı geri tepkimenin hızına eşit hale gelir. tam bu anda denge kurulmuş demektir. V(ileri)=V(geri)

Kd= [ürünler]/[girenler] olarak yazılır katılar ve sıvılar denge bağıntısına alınmazlar çünkü onların molaritesi sabittir.

Bazı reaksiyonlar için denge sabitini yazalım.
2SO2 + O2 ><2SO3     için Kd= SO3]2/ [SO2]2 [O2]

DENGEYE ETKİ EDEN FAKTÖRLER (LE CHATELİER PRENSİBİ)

Dengedeki bir sisteme dışarıdan herhangi bir etki yapıldığında sitem o etkiyi yok edecek şekilde tepki gösterir.

Örneğin girenlerin derişimi artırılsa sistem bundan rahatsız olur ve hemen o fazlalığı harcamak ister denge sag tarafa kayar . ürünler ortamdan uzaklaşsa sistem hemen ürünleri üretmek ister ve denge yine sağ tarafa kayar , ürünlerin derişimi artırılırsa denge girenler lehine kayar.

A  +  B <>  C  + D + ısı

1.            Tepkime dengede iken kaba A  gazı eklemek hangi değişikliklere yol açar.

·                Reaksiyon sağa doğru kayar. Isı artar ise dengenin yönü sola doğrudur.       

  1.   C ve D artar 

  2. B azalır

  3. A artar 

A  +  B + ısı <>  C  + D

tepkimesinde ısıyı artırmak dengenin yönünü sağ tarafa çevirir denge sabitinin değeri büyür. Denge sabitini sadece sıcaklık değiştirir. Endotermik tepkimelerde sıcaklık artar ise kd artar ekzotermik tepkimlerde sıcaklık artar ise Kd düşer.

2. Basınç – Hacim
Basıncın artması hacmin azalması demektir. Basınç artarsa reaksiyon mol sayısı fazla olan taraftan az olan tarafa kayar. Mol sayısı eşit olan reaksiyonlarda basınç – hacim değişiminin dengeye etkisi olmaz.

DENGENİN YÖNÜNÜ TESPİT ETMEK
Herhangi bir anda reaksiyonun dengede olup olmadığının incelenmesi olayıdır. Herhangi bir andaki bulunan derişimler denge ifadesinde yerine yazılır. Bulunan değer Kd’ye eşit çıkarsa sistem dengededir. Bulunan değer Kd’den büyükse reaksiyon sola doğru gidiyor, bulunan değer Kd’den küçükse reaksiyon ürünler yönüne (sağa doğru) igidiyor demektir.

ANA SAYFA



Write a comment







    
-COPYRİGT-TÜM HAKLARI CANKAT EĞİTİM ÖĞRETİM A.Ş. YE AİTTİR-