redox.png

Elektron alış-verişi ile yürüyen kimyasal reaksiyonlardır. Bu tür rekasiyonlarda elektron veren madde yükseltgenirken alan madde indirgenir. Bir tepkimede en az bir tane yükseltgenen ve bir tanede indirgenen madde olmak zorundadır. Yükseltgenen madde karşısındakinin indirgenmesine neden olduğundan indirgen indirgenen madde de karşısındakinin yükseltgenmesine neden olduğundan yükseltgen madde olur. 1A grubu metalleri çok kolay elektron verdiği için kendileri kolaylıkla yükseltgenirken karşısındaki maddeyi de kolyalıkla indirger o yüzden 1A grubu kuvvetli indirgendir. 7A grubu elementleri ise çok kolay elektron aldığı için kolaylıkla indirgenirler ve karşılarındakini de kolaylıkla yükseltgemiş olurlar. 1A iyi indirgen 7A iyi yükseltgendir. özellikle flor bütün bileşiklerinde -1 değerlik aldığı için en iyi yükseltgen maddedir. Redoks tepkimeleri sizlere genelde denkleştirlimek üzere verildiği gibi aynı zamanda hangi tepkimenin bir redoks tepkimesi olduğuda sorulabilir. Bunun için bir bileşik içerisindeki elementlerin değerliliklerini(yükseltgenme basamaklarını) bilmek gerekir. 1A grubu elementleri daima +1 değerlik alır H ise metallerle yaptığı bileşiklerde (hidrürlerde) -1 değerlik alır. 2A  42 ve 3A ise +3 değerlik alır. 4A ametal olduğu için +4 ile -4 arasında her türlü değerliliği alır aynı şekilde 6A +6 ile -2 arasında 7A -1 ile +7 arasında (flor hariç) değerlik alır.

REDOX TEPKİMELRİNİN DENKLEŞTİRİLMESİ

Bu tür tepkimeler denkleştirilirken

1-Alınan ve verilen elektron sayıları belirlenir.

2- Bu tür tepkimelerde alınan elektron verilene eşit olmak zorunda olduğu için eğer elektronlar denk değilse uygun bir sayı ile çarpılarak denk hale getirilir.

3- Bu sayılar ilgili maddelere kat sayı olarak yazılır.

4-Eğer ortam asit ise yük denkliğini sağlamak için uygun tarafa H+ ve H ın eksik olduğu tarafa su eklenir. Eğer ortam bazik ise OH- yük denkliği için uygun tarafa eklenir ve H atomu eksik olan tarafa denkliği sağlamak için su eklenir.

ÖRNEK:

redox.JPG

redox2.JPG

pil.gif

PİL TEPKİMELRİ:

Pil tepkimeleri de bir redoks tepkimesidir. İki ayrı  hücreden oluşan ve iyon geçişi için bu hücrelerin tuz köprüsü ile birleştirildiği  sistemler olarak bilinen  piller de anot , katot , elektronun akışı, iyonların akışı gibi sorular gelebilmektedir.

ANOT: Yükseltgenmenin olduğu kısımdır. Burada metal elektron vererek (+) durumuna geçer. Zn anottour. Zn +2 olur.

KATOT: Anot tarafından verilen elektron iletken telden akarak katota gider katotun bulunduğu çözeltideki iyonlardan biri bu elektronu alarak indirgenir. Cu katottur Cu+2 2 elektron ile Cu olur.

“Anot aşınır katota taşınır.”

Tuz köprüsünün görevi ise yük denkliğini sağlamak için anyon ve katyonun geçişini organize eder. Zamanla anotta yükseltgenme oldukça + yük fazlalığı olacaktır katottaki anyonlar köprüden geçerek anota ulaşır ve dnegeyi sağlar aynı durum katot içinde geçerlidir. Tuz köprüsü kaldırılır ise akım durur. Pil çalışmaz.

“Elektronlar anottan katoda doğru akarlar.”

Pillerin şematik gösterilmesi aşağıdaki gibidir.

Anot → Zn(k) | Zn2+(aq) || Cu2+(aq) | Cu(k) ← katot Epil = 1,103 V
                         Yarı-hücre tuz yarı-hücre hücre voltajı
                 (yükseltgenme) tuz köprüsü (indirgenme)

Pilin potansiyeli anotun ve katotun potansiyellerinin toplamına eşitttir.

Pil potansiyeli = Anot +Katot

ΔE= Eanot + Ekatot

 ÖRNEK:

Zn0 –> Zn+2 + 2e- Anot yarı tepkimesi (yükseltgenme) E0= 0,76 voltCu+2 + 2e- –> Cu0 Katot yarı tepkimesi (indirgenme)E0= 0,34volt

1-pil tepkimesini yazınız . 2-Pil potansiyelini hesaplayınız.

Anotta yükseltgenme katotta indirgenme olacaktır. Zn aktif metaldir ve yükseltgenecek, Cu yarı soymetaldir ve indirgenecektir. Yani Zn anot Cu katot olacaktır.

Zn + Cu+2 —> Cu + Zn+2 (pil tepkimesi) Epil =1,10volt

GÖRSEL BİR ANİMASYON İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ TIKLAYINIZ. KONUYU DAHA İYİ ANLARSINIZ.

http://www.chem.iastate.edu/group/Greenbowe/sections/projectfolder/flashfiles/electroChem/volticCell.html

 

iyon

indirgenmesi 

E°, volts

Na+

Na(s)

–2.71

Zn2+

Zn(s)

–.76

Fe2+

Fe(s)

–.44

Cd2+

Cd(s)

–.40

Pb2+

Pb(s)

–.126

2 H+

H2(g)

0.000

AgCl(s)

Ag(s) + Cl(aq)

+.222

Hg2Cl2(s)

2Cl(aq) + 2Hg()

+.268

Cu2+

Cu(s)

+.337

I2(s)

2 I

+.535

Fe3+

Fe2+

+.771

Ag+

Ag(s)

+.799

O2(g) + 4H+

2 H2O()

+1.23

Cl2(g)

2 Cl

+1.36

KONSANTRASYON ( DERİŞİM)PİLLERİ

Eğer elektrotların ikiside aynı metalden ise o zaman pilimizin adı derişim pilleri adını alır. Burada hangisinin anot olacağı hangisinin katot olacağı önemlidir. Derişimi düşük olan taraf anottur. Derişim pilleri derişimler eşitleninceye kadar akım verirler.

ANA SAYFA



Write a comment







    
-COPYRİGT-TÜM HAKLARI CANKAT EĞİTİM ÖĞRETİM A.Ş. YE AİTTİR-