kovalent-bag.gifiyonik-bag.jpg

Kimyasal bağ, moleküllerde atomları bir arada tutan kuvvettir. Atomlar daha düşük enerjili duruma erişmek için bir araya gelirler. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları zamankinden daha kararlı olmalıdırlar. Genelleme yapmak gerekirse bağlar oluşurken dışarıya enerji verirler. Atomlar bağ yaparken, elektron dizilişlerini soy gazlara benzetmeye içalışırlar. Bir atomun yapabileceği bağ sayısı, sahip olduğu veya az enerji ile sahip olduğu veya az enerji ile sahip olabileceği yarı dolu orbital sayısına eşittir. Soy gazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasıdır. Elektron yapıları farklı olan atomlar değişik biçimlerde bir araya gelerek kimyasal bağ oluştururlar; . Bir atomdan diğer bir atoma elektron aktarılmasıyla. İki atomun ortak elektron kullanmasıyla

 
Not: Elektron alış verişi ya da elektron ortaklaşmasının nedeni; atomların kararlı hale gelebilmek için elektron düzenlerini, soy gazlarınkine benzetme isteğidir. Soy gazların 8 değerlik elektronuna sahip oldukları için elektron sayısı 8’e tamamlanır. Buna oktet kuralı denir.
İYONİK BAĞLAR
Metaller ile ametaller arasında elektron alış-verişi ile gerçekleşen çok sağlam bağlardır. metal elektron verdiğinden pozitif ametal elektron aldığından negatif yüklenir . çekim kanununa göre bu iki atom bir arada tutulur . Örneğin NaCl yemek tuzunda iyonik bağ vardır ve tuzun erime noktası 800 C ve kaynama noktası da 1465 derecedir. Bu da demek oluyor ki iyonik bağları kırmak oldukça zordur.

nacl.gif
NaCl

İyonik katılar belirli bir kristal yapı oluştururlar. İyonik bağlı bileşikler

1- oda sıcaklığında katı halde bulunurlar.

2-İyonik bileşikler katı halde elektriği iletmez.

3- Sıvı halde ve çözeltileri elektriği iletirler.

KOVALENT BAĞ

Ametal atomları arasında elektron ortaklığı esasına dayanan bir bağ türüdür. Bu tür bileşikler moleküler yapıda bulunur ve zayıf bağlar içerdiğinden erime kaynama noktaları oldukça düşüktür. Kovalnet bağlar polar kovalnet bağ ve apolar kovalent bağ olmak üzere iki çeşittir. Polar kutuplu demektir.

POLAR KOVALENT BAĞ

Eğer ametal atomları farklı ise elementlerin elektronegatifliğide farklıdır bu yüzden bir element bağ elektronlarını kendine doğru daha fazla çeker ve bağ elektronları kutuplaşmaya neden olur bir tarafta eksi yük birikirken diğer taraf pozitif yük kazanır işte bu kutuplaşmadan dolayı oluşan bağ polar kovalent bağdır. H-F de flor bütün elektronları kendine çeker flor tarafı negatif H tarafı pozitif olur. Polar maddeler polar çözücüde çok çözünür. “Benzer benzeri çözer”.

APOLAR KOVALENT BAĞ

Aynı ametal atomları arasında oluşan bağlardır. Elementler aynı olduğu için bağ elektornlarını çekme güçleri eşittir net bir dipol momenti ortaya çıkmaz bir kutuplaşma olmaz. Bu tür maddelere apolar kovalent bağlı maddeler denir.

KOORDİNE KOVALENT BAĞ

Bazı durumlarda bağı oluşturan elektronlar tek bir atom tarafından verilir bu durumda koordine kovalent bağ oluşur örneğin NH4+ da bir H için bağ elektronları sadece N tarafından verilir.

HANGİ ELEMENT KAÇ BAĞ YAPAR ?

Metaller değerlik elektron sayısı kadar bağ yaparken ametaller değerlik elektronlarını 8 e tamamlayan sayı kadar bağ yaparlar. Örneğin Na 1 A grubunda 1 bağ Ca 2A gurubunda 2 bağ Al 3A grubunda 3 bağ yapar N 5A grubundadır 8 e tamamlayan sayı 3 dür 3 bağ yapar O 6A dadır 2 bağ yapar. C 4A grubundadır 4 bağ yapar.

HİBRİDLEŞME

Bazı bağ oluşumları hibridleşmeyle açıklanabilmektedir. Örneğin karbon atomunun atom numarası 6 dır. Elektronlar  1s2 2s2 2p2 şeklinde orbitallere dağılırlar. Dikkat edilirse 1s ve 2s tam doludur 2p de 3 prbital var ama elektronlar birer birer yerşeleşeceğinden iki tane yarı dolu orbital vardır. karbon dört bağ yapar ama iki yarı dolu orbital nasıl dört bağ yapacak ? Bağ sayısı kadar yarı dolu orbital olmalı ki diğer elementin elektronu gelip onla eşleşerek ortak kullanım sonucu kovalent bağ oluşsun. Bunu açıklamak için hibridleşmeyi bilmek gerekir. 2S deki bir elektron ilerleyerek 2p ye taşınır böylece 4 tane yarı dolu orbital elde edilir. Bir tane s ve 3 tane p hibridleşmeye katıldığı için hibridleşmenin adı sp3 dür.

hibridlesme.JPG

aşağıdaki linki tıklayarak hibridleşmenin nasıl bir kavram olduğunu animasyon ile görebilirsiniz.

                         GRUPLAR HİBRİDLEŞMELERİ VE GEOMETRİK ŞEKİLLERİ

HİBRİDLEŞME AÇISI GEOMETRİK ŞEKLİ GRUP
SP3 109,5 derece Düzgün Dörtyüzlü 4A -4 BAĞ YAPAR
SP2 120 derece Eşkenar Üçgen 3A- 3 BAĞ YAPAR
SP 180 derece Doğrusal 2A-2 BAĞ YAPAR
P2 104.5 derece Kırık Doğru 6A-2 BAĞ YAPAR

P3

107 derece

Üçgen piramit

5A – 3 Bağ yapar

Metaller değerlik elektron sayısı kadar ametaller ise değerlik elektronunu sekize tamamlayan Sayı kadar bağ yaparlar.

 

http://www.mhhe.com/physsci/chemistry/essentialchemistry/flash/hybrv18.swf

ANA SAYFA



Write a comment







    
-COPYRİGT-TÜM HAKLARI CANKAT EĞİTİM ÖĞRETİM A.Ş. YE AİTTİR-